Tin tức
Ngày 1/1/2026 sẽ đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong lĩnh vực công nghệ số tại Việt Nam. Luật Công nghiệp Công nghệ số 2025, vừa được Văn phòng Chủ tịch nước công bố sau kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khóa XV, chính thức đưa ra định nghĩa và khung pháp lý đầu tiên về tài sản số và tài sản mã hóa. Đây là lần đầu tiên pháp luật Việt Nam công nhận tài sản số là một loại tài sản hợp pháp, mở ra nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế số, bảo vệ quyền lợi của tổ chức và cá nhân trong giao dịch tài sản điện tử.
1. Tài sản số được định danh rõ ràng trong luật
Theo Điều 46 Luật Công nghiệp Công nghệ số 2025, tài sản số được hiểu là tài sản theo Bộ luật Dân sự, tồn tại dưới dạng dữ liệu số, được tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao và xác thực bằng công nghệ số. Luật cũng phân loại tài sản số thành ba nhóm chính:
Điểm đáng chú ý là trước đây, các loại tiền ảo như Bitcoin hay Ethereum chưa được xem là tài sản theo Bộ luật Dân sự. Nhưng từ ngày 01/01/2026, khi Luật mới có hiệu lực, các tài sản ảo, tài sản mã hóa và tài sản số khác sẽ được pháp luật Việt Nam chính thức công nhận.
2. Hệ quả pháp lý: Lừa đảo, chiếm đoạt tài sản số sẽ bị xử lý hình sự
Trước đây, do tiền ảo chưa được công nhận là tài sản, các vụ lừa đảo chiếm đoạt tiền ảo khó xử lý theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản). Tuy nhiên, khi Luật Công nghiệp Công nghệ số 2025 có hiệu lực, hành vi chiếm đoạt tài sản ảo hoặc tài sản mã hóa sẽ có cơ sở pháp lý rõ ràng để xử lý hình sự. Thực tế, tòa án Việt Nam đã từng ghi nhận giá trị quy đổi Bitcoin sang tiền Việt để xét xử các vụ án. Tiêu biểu, Bản án số 841/2023/HS-PTngày 01-11-2023 của TAND Cấp cao tại TP.HCM về “Tội cướp tài sản” (điểm a khoản 4 Điều 168 BLHS 2015), HĐXX có nhận định các bị cáo đã khống chế nạn nhân, chuyển thành công 168 Bitcoin, rồi quy đổi 86,91 Bitcoin được 18.880.000.000 đồng và đã chiếm đoạt 03 điện thoại di động, 01 camera hành trình trị giá 45.115.000 đồng. Do đó, tòa án cấp sơ thẩm xác định hành vi của các bị cáo phạm tội “Cướp tài sản” theo điểm a khoản 4 Điều 168 BLHS là có căn cứ. Như vậy, bản án ghi nhận việc quy đổi tiền mã hoá Bitcoin ra tiền VNĐ vẫn là căn cứ để xác định là dấu hiệu định khung hình phạt trong Tội cướp tài sản (Điều 168 BLHS). Với khung pháp lý mới, việc định giá và truy tố các tội phạm liên quan đến tài sản số sẽ trở nên minh bạch và thống nhất hơn.
3. Tác động đến quản lý và thuế: Doanh nghiệp cần chuẩn bị
Việc công nhận tài sản số đồng nghĩa Nhà nước sẽ phải xây dựng cơ chế quản lý và chính sách thuế phù hợp. Quốc hội đã giao Chính phủ ban hành quy định chi tiết về phân loại, đăng ký, giám sát và đánh thuế tài sản số. Điều này nhằm hạn chế rủi ro rửa tiền, gian lận tài chính, đồng thời bảo vệ môi trường đầu tư minh bạch, an toàn cho cả doanh nghiệp và nhà đầu tư cá nhân. Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, cùng với việc được pháp luật bảo vệ, chủ sở hữu tài sản số sẽ phải tuân thủ nghĩa vụ kê khai, đóng thuế, cũng như chuẩn bị hồ sơ pháp lý đầy đủ để đảm bảo quyền lợi và tránh tranh chấp.
4. So sánh với thế giới: Hoa Kỳ và bước tiến của luật Stablecoin
Xu hướng xây dựng khung pháp lý cho tài sản số đang diễn ra trên toàn cầu. Tại Mỹ, ngày 18/7/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký ban hành Đạo luật GENIUS — văn bản pháp lý liên bang đầu tiên về tiền mã hóa stablecoin. Đạo luật này thiết lập chuẩn mực về dự trữ tài sản, đảm bảo an toàn và tính thanh khoản cho stablecoin, đồng thời mở cửa cho ngân hàng và tổ chức tài chính tham gia sâu vào thị trường này. Việc Việt Nam ban hành Luật Công nghiệp Công nghệ số 2025 cho thấy sự hòa nhập nhanh chóng với xu hướng quốc tế, đồng thời khẳng định quyết tâm tạo nền tảng pháp lý hiện đại cho nền kinh tế số.
GIVLAW — Đồng hành cùng doanh nghiệp trong kỷ nguyên tài sản số
Với vai trò là đơn vị tư vấn pháp lý uy tín, GIVLAW hỗ trợ toàn diện cho doanh nghiệp và nhà đầu tư trong việc thích ứng với khung pháp lý mới về tài sản số:
Think Law – Think GIVLAW — Giải pháp pháp lý tin cậy giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư tự tin tham gia nền kinh tế số đang bùng nổ.
